WoW! Wouter over het Web

Eergisteren mochten bij mij de IK Intellectueel Kapitaal, en de NVBkrant weer in de standaard uitgave groene PTT brievenbus vallen. De NVBkrant eens doorgebladerd, maar daarna eerst het artikel Wisdom of Crows in de IK echt gelezen. Mijn eerste gedachte was een reactie te bloggen op het beschreven experiment met 0 vrijheidsgraden waar een weinig doortimmerd verhaal over wordt gepubliceerd. Die reactie wilde ik gaan bloggen tot mijn oog bleef steken bij het editorial van de IK. Het redactionele commentaar, zeg maar. Henk Verbooy heeft een goede kennis, W, die denkt dat print heeft afgedaan. Verbooy is het daar niet mee eens en zet zijn vriend W bij in het rijk der uitstervende dinosauriërs. Niet zo aardig om een vriend zo bij het oud vuil te zetten, maar heeft die vriend W, misschien niet een klein beetje gelijk?
Zelf kom ik uit een universitaire bibliotheekomgeving, en kan alleen maar vaststellen dat de vervanging van print door elektronisch voor tijdschriften opgeld doet. Studenten en professoren gelijk, zij zoeken liever iets langer naar een elektronisch artikel dat hun argument kracht bijzet, dan dat ze naar de bibliotheek komen om geschikter artikel in een papieren tijdschrift te raadplegen.
Misschien doelt Verbooy niet op elektronische wetenschappelijke tijdschriften. Laat ik daarom eens wat e-zines uit de bibliotheekwereld bij de kop nemen. Walt Crawford (2006, p7-8.) gaf een tijdje terug een aardig overzichtje van vroege bibliotheek gerelateerde e-zines: New Breed Librarian, Library Juice, Newsletter on Serial Pricing Issues, Free Online Scholarship News Letter, LLRX, Current Cites, Ex Libris, Cites & Insights, Resourceshelf en D-Lib Magazine. Ik kan het lijstje verder aanvullen met Ariadne, First Monday en Information Research. Geen van deze bibliotheek gerelateerde e-zines heeft ondertussen een papieren pendant gekregen. Het continueren en archiveren van deze e-zines blijkt alleen al een probleem. D-Lib magazine is recentelijk van een maandelijks naar een tweemaandelijks publicatie schema gegaan. Ik vraag me dan ook oprecht af op welke e-zines Verbooy doelt wanneer hij schrijft "Zo kregen tijdens de internet-hype, tweede helft jaren negentig, al veel als e-zine begonnen publicaties in de USA ook een papieren versie." Ik weet niet precies welke hij bedoelt, maar ik vraag me af of het om publicaties in de informatie wereld gaat.
Vervolgens bejubelt Verbooy in zijn editorial het versterken van papieren en elektronische media. "Het is niet of-of, maar en-en, Print en website en e-zine zijn verschillende media met verschillende functies, maar sámen zijn ze sterker dan elk afzonderlijk". Het is alsof Verbooy mijn eerdere post over de Informatie Professional had gelezen. Voor de IP raadde ik destijds ook aan om na de cosmetische chirurgie die er op de layout was uitgevoerd nu ook eens daadwerkelijk de koe bij de horens te vatten en de mix van papier en elektronisch aanbod te verbeteren en daar waar mogelijk elkaar te laten versterken. Wat dat betreft ben ik het dus eens met Henk (mag ik ondertussen tutoyeren?). Ik kan me wel indenken dat er ruimte is en blijft voor papieren vaktijdschriften, mits die dan wel met een ijzersterke elektronische formule ondersteund worden.
Maar de hamvraag in deze is natuurlijk: "brengt de IK dat dan ook in praktijk?"
Allereerst zou ik deze reactie natuurlijk beter kunnen plaatsen op een of ander reactieforum van het IK Magazine. Dat is er niet. Nu moet ik mij helaas redden met mijn eigen blog.
Wel heeft het IK magazine netjes de inhoudsopgave van de laatste aflevering al online, en zelfs twee artikelen en een column vrij toegankelijk gemaakt. Maar ook hier geen reactiemogelijkheden. (maar laat ik even stoppen over reactiemogelijkheden, of feedback zoals dat netjes heet). Neem eens het eerder genoemde artikel over de "Wisdom of Crows", het staat daar recht toe recht aan als PDF beschikbaar. Maar dat is niet hetzelfde als elektronisch versterken van een artikel. Het artikel bevat slechts een werkende web-link. Dat is de verwijzing naar het lemma in de Wikipedia. Het artikel van Marie José Klaver dat aangehaald wordt, wordt niet gelinkt. Het artikel in de NRC van Lanier, is wat problematisch om naar toe te linken omdat Lexis-Nexis, of de krantenbank, dat niet goed geregeld hebben. Maar veel interessanter is natuurlijk om te linken naar het originele artikel van Lanier in Edge en al het commentaar dat daar vermeld wordt. Waarom wordt die service niet geboden? Neem als tweede voorbeeld het artikel over Google Earth. Kijk daar eens naar het literatuurlijstje dat bestaat uit een aantal links (waarvan je maar moeten raden op welk onderdeel ze slaan) maar waar ik me vooral aan stoor is dat ik zelf netjes http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/01/13/wgoogle13.xml moet overtypen. Niet meteen de makkelijkste link. Waarom biedt de IK niet de service om de relevante webbronnen bij een artikel netjes te linken op hun website? Het is trouwens ook slecht linken naar de individuele artikelen, wanneer de volledige versie niet wordt aangeboden. Maar laat ik het niet over zoiets simpels als linken hebben. Het gaat mij om de kracht en vitaliteit van het elektronisch platform achter het papieren tijdschrift. Bij het IK magazine (zo heet de site, niet het tijdschrift) zijn er wel naast wat droge tijdschrift informatie nog enkele nieuwsberichten te vinden, waarop je je kan abonneren via de mail. Maar al met al ademt het nog niet de elektronische versterking die ik voor ogen heb. Een redactionele weblog. Een forum. Vraag en antwoord. Interactiviteit? Een community? Om maar eens een lastig Engels woord te gebruiken. Niets van dat alles. De oudere nummers zijn elektronisch alleen beschikbaar als basale PDF. Verder van nul tot generlei toegevoegde waarde.
Hoe zit de beruchte crossmedia match, of multi-mediale campagnes waar Henk het over heeft van de IK er dan wel uit? Wel, het moederbedrijf van IK, Essentials media, geeft ook de NVBkrant uit. Dat papieren mastodont dat ongeveer 40 jaar te laat is verschenen, volgens sommigen. Wanneer er nu een artikel in de IK wordt geschreven en er komt commentaar op, dan wordt dat vervolgens gepubliceerd in de NVB krant. Kijk dat is modern, want crossmedia! Dat het ondertussen wel lastig wordt voor de lezers, om er nog een touw aan vast te knopen, dat kan Essentials blijkbaar niet deren. Begin je de NVBkrant te lezen –de opleiding IDM leeft!!- dan wordt je terugverwezen naar een de website van de IK. Waar dat artikel dan vervolgens niet on-line aanwezig is (terwijl de indruk wel gewekt wordt).
Wanneer je op die manier bezig bent met mixen van twee papieren formats en een niet bestaand elektronisch artikel dan bewijs je slechts lippendienst aan multimediale campagnes in een editorial, terwijl het in werkelijkheid nog ver te zoeken is.
Misschien heeft Henk zijn vriend W iets te snel op het dinosauriërskerkhof bijgezet. Misschien heeft die vriend W nog enkele tips over het versterken van de crossmedia match van een papieren vaktijdschrift en een ledenkrant.
Toevallig tapte Frank onlangs uit hetzelfde vaatje en organiseert de IP een heus debat over dit onderwerp. Misschien kom je me daar wel tegen.

PS . Persoonlijk ken ik de heer Verbooy niet. Enige gelijkenis of verband tussen W, Wouter, WoW!ter dit blog, of deze blogpost is dus volstrekt uit de lucht gegrepen.

Literatuur
Crawford, W. (2006). The New Site & COWLZ: A Lost Opportunity? Cites & Insights: Crawford at Large 6(11): 1-9. http://www.citesandinsights.info/civ6i11.pdf
van der Meij, B. (2007). The wisdom of crows. Kenniseconomisch magazine : intellectueel kapitaal 6(2): 14-16. http://www.ikmagazine.nl/downloads/ik0207-crows.pdf
Verbooy, H. (2007). De nieuwe dinosauriërs. Kenniseconomisch magazine : intellectueel kapitaal 6(2): 7. (niet elektronisch beschikbaar)
Westerkamp, K. (2007). De opleiding IDM leeft!! NVBkrant 1(2): 4. ((nog?) niet elektronisch beschikbaar)

Labels: crossmedia, Dutch, tijdschriften