WoW! Wouter over het Web

Op de I&C weblog heeft Jacob van Sluis weer eens een van zijn dwarse replieken. Helaas mag je daar niet reageren, daarom moet ik de discussie maar eens hier open stellen. Jacob gaat terug naar de kern van wat een (wetenschappelijke) bibliotheek moet zijn: “het beschikbaarstellen van informatie die elders niet (meer) beschikbaar is” en “De universiteitsbibliotheek dient ertoe om die enorme bulk aan informatie die er achter schuil gaat te herbergen en beschikbaar te stellen.” Niet helemaal netjes geformuleerd. Hij zal al net zo min een bibliotheekopleiding hebben als ik. Maar ik vermoed dat Jacob vooral het ietsjes verouderde adagium “collectioneren en verwerven, ontsluiten, beheren en beschikbaar stellen” in gedachte heeft wanneer het het zo beschrijft. Met deze gelimiteerde visie is de bibliotheek vooral een intern gerichte organisatie waarin de voornaamste taak bestaat uit het inkopen van informatie en deze te organiseren en archiveren voor de eigen organisatie. De universiteit dus. Daar is op zich niets mis mee. Het is een valide basis om vanuit te opereren.

Maar neem nou eens de oude universitaire uitgeverij. In zijn klassieke vorm vrijwel geheel gedecimeerd. Had Klugkist niet eens een artikel over de Phoenix van de universitaire uitgeverij geschreven? In elk geval, de bibliotheken hebben hier de handschoen opgepakt. In plaats van het klassieke uitgeven met papier, persen en inkt, zijn we in de slag gegaan met elektronische archieven. Repositories of depositories, om het even. Ik wil alleen maar aangeven dat we hiermee een taak op ons hebben genomen in het verlengde van de klassieke universitaire uitgeverij die meestal was ondergeschoven bij de bibliotheek. Collectioneren en verwerven, ontsluiten, beheren (archiveren), en beschikbaar stellen. Alleen nu betekent het beschikbaar stellen ineens iets heel anders. Het is niet zozeer gericht op de eigen leden. Nee, om de drommels niet. De bibliotheek moet ineens de etalage van de universiteit voor de rest van de wereld beheren. Alleen een etalage hebben is niet meer genoeg anno tegenwoordig. De bibliotheek moet zorgen dat die etalage aantrekkelijk is. Dat er klanten van elders op af komen. Dat die klanten komen shoppen bij de universiteit, dat zij met nieuwe opdrachten komen voor verder onderzoek.

Op een gegeven moment komt die winkelier met zijn prachtige etalage erachter dat de aantallen klanten achterblijven. Kortom hij moet gaan folderen, reclame maken, het onder de aandacht van het publiek brengen dat er een verdomd goede winkel is achter die prachtige etalage. Die etalage alleen is niet meer genoeg. Mensen willen online shoppen, op zondag kopen, na zessen en noem zo maar eens wat barrières die een klassieke winkel biedt.

Gelukkig leven we in het digitale tijdperk, en hebben we van doen met informatie die makkelijk in de digitale wereld gedistribueerd kan worden. Daarom kunnen we heel wat van bovengenoemde hobbels in de digitale wereld wegnemen. Alleen is het nog steeds zo dat Google (veruit de meest populaire zoekmachine) nog steeds niets bakt van ons prachtige OAI-MPH protocol. De voortreffelijke wetenschappelijke zoekmachine ScientificCommons die dat protocol wel verstaat is helaas totaal onbekend.

Kortom we hebben als bibliotheek een belangrijke taak om die rijke collectie onder een breder publiek te brengen. We hebben prachtige collecties. Maar er alleen op zitten en bewaren voldoet allang niet meer. Web 2.0 komt daar nu met slimme toepassingen om meer te doen met de content, en biedt mogelijkheden om de wereld kond te doen van die prachtige content. Er is dus wel degelijk een dringende noodzaak om in de bibliotheek aan de slag te gaan met de mogelijkheden die Web 2.0 bieden. Op het sociale gebied en op de kansen die de rijke content bieden. Dan spreken we vanzelf op een gegeven moment over bibliotheek 2.0.

Labels: Bibliotheek 2.0, Web 2.0